kan ik betnovate bij de apotheek kopen rogaine codeine hoestdrank kopen super famvir kopen aciphex goedkoop eldepryl betrouwbaar bestellen bestellen amitriptyline nl betrouwbaar waar kan je bupropion kopen pcos rosuvastatin slaat niet aan furosemide sandoz kopen generieke lipitor kopen lage dosis diflucan kopen cefadroxil mee naar buitenland diovan geven aan baby vrouwelijke sinemet kopen lamictal kopen onder rembours kamagra polo kopen antwerpen cabgolin slaat niet meer aan atarax 150 mg kopen viagra super active pillen kopen kruidvat lopressor kopen in turkije celadrin sandoz online kopen estrace mee naar turkije trandate kopen zonder creditcard atrovent veilig bestellen prometrium dht kopen penegra 50 mg slaat niet aan levitra professional bestellen afhalen vrouwen cialis sublingual kopen mircette kopen 25 mg nitrofurantoin meenemen naar het buitenland keftab xr kopen pilex kopen in duitsland synthroid pleister kopen aspirin voor vogels kopen generic cyklokapron kopen herbal suhagra kopen clonidine misoprostol kopen kamagra chewable bestellen apotheek sinequan boilies kopen ervaringen bestellen floxin nl cardizem kopen pfizer waar kan ik metformin oral jelly kopen midamor kopen met acceptgiro viagra soft kopen beverwijk erexor per pil kopen retin a zestoretic 0 025 gel kopen zaditor winkel kopen peni large per stuk kopen serpina 50 mg kopen betrouwbare liv 52 kopen bestellen duphalac nl betrouwbaar tetracycline gel kopen zonder recept mag je cialis super active meenemen naar thailand exelon kopen helmond procardia spray kopen overstap van silagra naar venlafaxine van extra super levitra naar venlafaxine meclizine kopen roosendaal ik wil mestinon bestellen seroquel geven aan hond meclizine kopen alkmaar waar kopen jullie glucovance cialis extra dosage kopen via apotheek levitra soft kopen in leiden voveran bestellen met creditcard beconase aq kopen in leiden levitra soft kopen arnhem amitriptyline diskus kopen zonder recept baclofen kopen online zenegra 20 mg kopen arcoxia kopen via ideal malegra fxt plus laagste prijs fluoxetine lilly kopen zebeta kopen curacao levitra extra dosage 10mg kopen zocor bestellen telefoon estrace veilig kopen brand amoxil goedkoop bestellen zovirax kopen haarlem waar kan ik gyne-lotrimin oral jelly kopen hydrea per pil kopen saw palmetto kopen nl betrouwbaar motilium kopen op curacao adalat kopen in nederland duphalac online kopen ideal buspar waar kopen tricor kopen veilig hoe lopid geven aan baby sildalis kopen 24 uur levitra soft dermgel kopen protonix kopen heerlen prinivil sandoz online kopen benfotiamine kopen winkel amsterdam rumalaya liniment kopen forum actavis codeine voltaren kopen duphalac zelf kopen aleve opocalcium kopen anacin kopen met ideal vermox kopen den bosch van citalopram naar rosuvastatin tadapox anoniem kopen confido bestellen goedkoopste female cialis kopen betrouwbaar rumalaya gel 50 mg kopen goedkoop echte uroxatral waar kan ik lamisil voor vrouwen kopen diclofenac gel mee naar thailand goedkope sumycin kopen in nederland goedkope top avana kopen in nederland extra super avana en nolvadex kopen adalat kopen in winkel amsterdam waar kan je een uroxatral pil kopen kun je actos bij de apotheek kopen aceon kopen in belgie hoe kan ik aan diltiazem komen erythromycin 50 mg slaat aan tulsi sleep bestellen nl betrouwbaar generische olanzapine kopen actonel kopen in belgie apotheek doxycycline 20mg kopen roxithromycin per pil kopen effexor xr kopen apotheek nederland zetia generiek kopen allopurinol kopen enschede overstappen van decadron naar efexor illegaal tofranil kopen levlen bestellen zonder voorschrift veilig online diclofenac kopen avodart slaat niet aan wat nu onderzoek naar zofran urispas pillen kopen in rotterdam cialis 15 mg kopen uroxatral pil kopen eurax kopen in leiden benicar kopen in amsterdam orlistat jelly kopen elimite kopen maastricht amantadine kopen slim tea kopen in nijmegen kan je benemid kopen bij apotheek goedkoop echte duetact baclofen 150 mg kopen ervaringen aciclovir bestellen nl lozol bestellen zonder recept actos instant online kopen epivir-hbv in de winkel kopen cardizem meenemen naar thailand mobic bestellen zonder recept in nederland hoe kan ik aan cialis professional komen unisom mistroprostol kopen overstappen van venlafaxine naar calan cephalexin oral jelly kopen in winkel zithromax 500 mg bestellen zonder recept valtrex kopen eindhoven lotrisone chewable kopen kamagra chewable kopen zonder recept actoplus met pil kopen lopressor kopen bij de apotheek vrouwen aristocort kopen bystolic per pil kopen procardia mylan kopen originele nootropil kopen femara voor vogels kopen retin-a kopen waar benemid kopen in amerika compazine creme kopen septilin kopen met creditcard mobic kopen friesland serevent slaat niet aan zoloft los kopen nolvadex en combivent kopen kan ik kamagra chewable kopen bij de drogist luvox kopen zonder recept ideal hoe maxalt kopen maxalt shampoo kopen v-gel nederland bestellen zovirax aan een vrouw geven goedkope tadacip kopen in nederland generieke diclofenac gel kopen tadacip oogdruppels bestellen rosuvastatin waar kopen elimite kopen emmen glycomet kopen zonder recept nederland overstappen benicar naar venlafaxine inderal cialis kopen afbouwen tadacip van 20 naar 10 mg oxytrol bestellen bij apotheek goedkope arimidex kopen trental nl bestelling niet ontvangen sildalis kopen almere silagra kopen apeldoorn benzac pillen bestellen goedkoop silvitra kopen in winkel amsterdam chloramphenicol kopen via ideal viagra plus azitromycine kopen propranolol generic kopen van atorlip naar sint janskruid actoplus met poeder kopen waar kan ik isoptin kopen lynoral gel kopen gewenning aan cefixime ldn lasuna kopen kan ik lincocin kopen bij de drogist remeron kopen rotterdam bestellen brahmi nl betrouwbaar benadryl kopen in turkije sinequan kopen haarlem wanneer famvir geven aan baby nizagara apotheek kopen hoe kan ik aan brahmi komen otc drug cialis waar kan ik claritin kopen in eindhoven diarex kopen zonder recept belgie zonder recept clonidine kopen pamelor legaal kopen kamagra polo vloeibaar kopen eurax kopen hengelo amantadine shampoo kopen kan ik lipitor zonder recept kopen motrin gel kopen pyridium inhalator kopen coreg in duitsland kopen noroxin sandoz kopen waar cialis sublingual kopen dostinex nakuur kopen alli forte kopen zovirax meenemen naar het buitenland extra super cialis kopen groningen doxycycline kopen nijmegen diarex kopen op internet waar kan ik wellbutrin kopen in belgie waar kan ik tadalis sx pillen kopen overstappen van paroxetine naar urispas imitrex kopen alkmaar waar het beste ginette-35 bestellen stromectol 150 kopen suprax professional kopen kan je pariet bij apotheek kopen propecia via internet kopen benadryl voor honden kopen waar kun je een probalan pil kopen norvasc sandoz 60 mg kopen olanzapine kopen turkije lasuna aan vrouw geven allergisch aan aceon serpina 100 mg kopen zebeta dagelijks online bestellen cytotec kopen tiel priligy zyban kopen voordelig tretinoin kopen allegra kopen zonder recept kamagra oral jelly kopen forum elimite kopen apotheek belgie extra super avana kopen online goedkoop tadacip kopen bij drogist ervaringen naltrexone bestellen mycelex-g meenemen naar amerika doxycycline kopen en ophalen cialis jelly kopen in buitenland levitra extra dosage zetpillen kopen acivir pills kopen in pattaya cialis jelly onthaakmat kopen lamictal aan een vrouw geven waar kan ik veilig viagra kopen digoxin kopen deventer goedkoopste rumalaya liniment kopen celexa pil kopen xenical kopen hoorn waar kun je het beste ampicillin kopen sarafem nederland bestellen bestellen diclofenac gel nl betrouwbaar online benzac kopen actos chewable kopen triamcinolone kopen in pattaya legaal rosuvastatin bestellen ervaringen bestellen nootropil nl reglan kopen den haag motrin in thailand kopen doxazosin bestellen zonder recept nederland vrouw aan seroflo ginette-35 bestellen zonder recept veilig singulair online kopen coreg 800 mg black kopen diclofenac gel tadalafil kopen vrouwen tadacip kopen wennen aan cialis professional neurontin bestellen met acceptgiro pletal kopen in antwerpen cleocin online kopen ideal ginseng kopen via ideal lipitor bestellen duitsland waar kan ik actonel kopen in rotterdam neurontin kopen den haag slimex kopen goedkoop cafergot kopen nijmegen amaryl kopen netpharm cefixime tabletten kopen liponexol pillen kopen kruidvat finax bestellen in het buitenland cyklokapron kopen in leiden otc drug oxytrol lexapro anoniem bestellen methotrexate waar te kopen pyridium kopen 24 uur singulair cialis kopen van valtrex naar venlafaxine misoprostol lipitor kopen cialis goedkoop nederland gewenning aan torsemide vloeibare trial erection packs 1 bestellen levitra jelly kopen in enschede neurontin anoniem bestellen tulsi sleep waar kopen requip kopen nederland prandin kopen review olanzapine pil kopen adalat in duitsland kopen diclofenac 150 kopen himplasia kopen hengelo van panmycin naar paroxetine cyklokapron online kopen ideal overstappen van citalopram naar januvia rogaine bestellen met creditcard actoplus met bestellen ervaring generieke dramamine kopen belgie kamagra oral jelly kopen curacao adalat kopen in antwerpen vytorin kopen 24 uur prinivil laagste prijs goedkoop alternatief emsam betnovate diskus 200 kopen speman bestellen met creditcard serophene kopen in belgie coreg voor vrouwen bestellen zaditor meenemen naar spanje aldactone kopen in haarlem voveran cobra kopen v-gel aan een vrouw geven finax dht kopen van topamax naar efexor waar coumadin kopen belgie online celebrex kopen zonder recept trandate kopen in den haag waar veilig albenza bestellen atrovent kopen niet online bestellen suprax nl betrouwbaar clomid pfizer kopen waar kan ik zovirax shampoo kopen amitriptyline 10 mg kopen in nederland lanoxin kopen zonder recept nederland lanoxin overgewicht lanoxin bestellen goedkope malegra fxt plus kopen zonder recept female amoxil kopen hoe prandin geven aan baby nakuur rogaine kopen mentat drank kopen goedkope epivir-hbv kopen saw palmetto misoprostol kopen propranolol kopen in haarlem van citalopram naar uroxatral proventil opocalcium kopen waar procardia kopen forum vrouwen plaquenil kopen strattera kopen in spanje penegra tabletten kopen zonder recept provera waar bestellen overstap citalopram naar prednisone kytril in nederland kopen cardura kopen etos biaxin kopen in pattaya ginette-35 5mg kopen glycomet kopen almere cefixime 20mg kopen combivent kopen nl egypte stromectol kopen dramamine kopen via ideal arcoxia bestellen 24 uur kopen januvia zanaflex kopen lelystad flomax voor mannen kopen celexa kopen in enschede lage dosis haldol kopen erectiepil clomid kopen levitra professional shampoo kopen nederland noroxin slaat niet aan waar unisom kopen in belgie goedkope moduretic bestellen anacin pil los kopen betrouwbare benzac kopen decadron kopen zonder voorschrift paxil bestellen buitenland zestoretic geven aan hond motrin oogdruppels bestellen veilig famvir bestellen kortingscode diarex bestellen benicar kopen winkels ik wil cialis jelly bestellen overstappen van paroxetine naar brand amoxil goedkoopste aristocort kopen phenergan kopen in egypte waar flagyl er kopen zonder recept originele meclizine kopen trazodone kopen via apotheek serophene 20 mg kopen goedkope fluoxetine kopen mag je v-gel aan hond geven chloroquine inhalator kopen ervaring keflex bestellen ervaring hytrin bestellen reglan via internet kopen amitriptyline goedkoop nederland anafranil kopen in winkel nijmegen benfotiamine baby kopen kamagra kamagra oral jelly kopen waar kan ik keppra pillen kopen wennen aan keflex zyban 850 kopen moduretic bestellen zonder recept nederland lotensin 100 mg kopen tamoxifen mee naar thailand waar kan ik decadron kopen wennen aan motrin unisom emulgel kopen slim tea jelly kopen lopressor antibiotica kopen lexapro bestellen acceptgiro kan ik kamagra polo zonder recept kopen minomycin kopen review viagra professional veilig kopen generieke isoptin kopen belgie lanoxin bestellen later betalen elavil kopen in een winkel goedkoop alternatief viagra sublingual goedkope zoloft kopen hoe viagra jelly geven aan baby waar kan je nimotop kopen brand levitra betrouwbaar bestellen waar temovate kopen betrouwbare lasuna kopen waar kan ik het beste brand amoxil kopen depo altace kopen etodolac codeine kopen nederland lanoxin kopen pakjegemak kan je erexin-v kopen bij apotheek waar terramycin bestellen cialis soft vandaag bestellen morgen in huis trial erection packs 1 mondspoeling kopen liponexol alcohol kopen motilium dagelijks online bestellen diflucan kopen met acceptgiro kun je vasodilan bij de apotheek kopen lamictal bestellen zonder recept in nederland kun je sinequan bij de drogist kopen nexium tabletten kopen advair diskus pillen kopen kruidvat cleocin onthaakmat kopen snel provera bestellen levlen kopen met acceptgiro dostinex kopen zonder recept apotheek crestor kopen belgie kamagra eurax kopen citalopram kopen in het buitenland pyridium pillen kopen in nederland actos bestellen telefoon desyrel gel kopen zonder recept cabgolin kopen in antwerpen fluoxetine zetpil kopen tegretol meenemen naar egypte pamelor cobra kopen geriforte pillen kopen unisom kopen harderwijk cytotec kopen in nederland panmycin bestellen nl betrouwbaar aleve kopen in frankrijk kan je levothroid bij apotheek kopen exelon kopen drogist erexor bestellen creditcard waar kan je eulexin kopen waar kan je een levitra soft pil kopen keppra 100mg slaat niet aan betrouwbaar minomycin bestellen atarax pil los kopen kamagra polo kopen zonder recept ideal illegaal ceftin kopen nederlandse arava kopen female cialis voor mannen bestellen dipyridamole bestellen waar abilify mylan kopen altace bestellen zonder creditcard overstappen paroxetine naar promethazine motrin nl bestelling niet ontvangen saw palmetto belgie kopen nicotinell bestellen in het buitenland vertrouwd exelon kopen remeron in winkel kopen brand amoxil met codeine kopen waar goede robaxin bestellen imitrex kopen in leiden cefadroxil bestellen bij apotheek wellbutrin 5 mg kopen
Dzieo Biblijne
Wykład ks. dr Jacka Kucharskiego
Redaktor: ks. Dominik Dryja   
13.06.2009.

OSTATNIE RADOMSKIE SPOTKANIE ZE ŚW. PAWŁEM
 NA JANISZPOLU.
 WYKŁAD KS. DR. JACKA KUCHARSKIEGO

W sobotę, 13 czerwca 2009 r., odbyło się ostatnie Radomskie spotkanie ze św. Pawłem w kościele pw. św. Pawła w Radomiu (osiedle Janiszpol). Tym razem gościem wieczoru był sam moderator diecezjalny Dzieła Biblijnego im. Jana Pawła II  oraz inicjator spotkań – ks. dr Jacek Kucharski. Tematyką multimedialnego wykładu było zagadnienie: Rzymski grób św. Pawła. Archeologia na śladach Apostoła Narodów. Prelegent na wstępie nawiązał do medialnego wydarzenia z dnia 7 grudnia 2006 r. , jakim była informacja, że:  „watykańscy archeolodzy pracujący w bazylice św. Pawła za Murami w Rzymie odkopali sarkofag, który najprawdopodobniej kryje szczątki św. Pawła - Apostoła Narodów. Zainteresowanie tym wydarzeniem wróciło ponownie – jak zaznaczył ks. Kucharski -  gdy 28 czerwca 2008 roku Ojciec Święty Benedykt XVI ogłosił w Kościele powszechnym Rok św. Pawła, motywując go obchodami jubileuszu dwóch tysięcy lat upływających od narodzin Apostoła Narodów. 

Image 

Rzymską bazylikę św. Pawła za Murami zaczęły wypełniać tysiące wiernych, którzy przybywali tu nie tylko celem zyskania odpustu przypisanego do Roku Pawłowego, ale przede wszystkim po to, by klęknąć przed sarkofagiem, w którym  jak wszyscy głęboko wierzą, znajdują się relikwie wielkiego Apostoła Chrystusa. Dla każdego, kto staje przed grobem św. Pawła,  ważna pozostaje odpowiedź na rodzące się i  wciąż aktualne pytanie:  W jakim stopniu  poza wiarą, dostępna dziś wiedza wypływająca ze źródeł biblijnych,  pozabiblijnych i archeologicznych potrafi przekonać nas o prawdziwości miejsca czci i pogrzebania, drugiego po Piotrze, filaru Kościoła rzymskiego? Dwa podstawowe źródła o życiu i działalności Pawła, tj. Dzieje Apostolskie i Listy nie zawierają żadnych danych, które pozwoliłyby odtworzyć okoliczności i datę śmierci Pawła. W tym względzie posiadamy jedynie apokryfy i świadectwa patrystyczne” – mówił Prelegent. „Jesteśmy pewni, że śmierć Pawła miała miejsce w Rzymie w latach 64 – 67, za czasów cesarza Nerona. Była to śmierć gwałtowna, męczeńska. Nie sposób jednak do dzisiaj stwierdzić z pewnością, czy zdarzyło się to już w czasie pierwszego prześladowania chrześcijan czy dopiero później. Jako civis romanus Paweł miał przywilej do szybkiej śmierci. Nie mógł być ukrzyżowany ani spalony na stosie, miał być ścięty mieczem. Egzekucji ścięcia głowy obywatela rzymskiego nie dokonywano publicznie, czyniono to tylko poza miastem. Paweł został  wyprowadzony za bramę Ostyjską do miejsca zwanego wtedy Aquae Salviae, co potwierdza cała rzymska tradycja. Po śmierci ciało Pawła przeniesiono bliżej miasta i złożono na terenie będącym własnością Lucyny. Niektóre tradycje wspominają również, że w pochówku Pawła brał udział jego uczeń Tymoteusz. Tu na parceli rzymianki Lucyny śmiertelne szczątki Apostoła spoczywały do 258 r., tj. okresu wielkich prześladowań wszczętych przez cesarza Waleriana (253-269). Dla uchronienia ich przed profanacją  i zniszczeniem przeniesiono je wraz z ciałem św. Piotra z Watykanu, na via Appia – ad Catacumbas, gdzie pozostały do ogłoszenia edyktu  Konstantyna Wielkiego (306-337). Najstarszą wzmiankę o czci grobu św. Pawła przy via Ostiense zawdzięczamy rzymskiemu kapłanowi  Gajusowi z końca II wieku. Za czasów papieża Zefiryna (199-217) prowadził on korespondencję z przywódcą sekty montanistów – Proklosem z Azji Mniejszej. Usiłując przekonać go o prawdziwości prymatu w kościele rzymskim napisał: „Ja zaś mogę pokazać trofea apostolskie. Wstąp na wzgórze Watykanu, albo idź na drogę do Ostii, a znajdziesz tam trofea tych, którzy ten kościół założyli”. Gajus pisząc po grecku określał owe pomniki (nagrobki) słowem: tropaia, tzn. „znaki zwycięstwa”, wskazując na fakt męczeństwa tych, których tam pochowano. Na początku IV wieku, a więc jeszcze w latach poprzedzających budowę bazylik Piotra i Pawła, przekaz Euzebiusza z Cezarei o tym, że: „Paweł został ścięty, a Piotr przybity do krzyża”, musiał być doskonale znany chrześcijanom. Ten fakt potwierdzają do dziś zachowane imiona Apostołów na płytach grobowych i w nazwach cmentarzy. Obydwa zatem groby musiały mieć swoje właściwe miejsce na jakimś cmentarzysku czy polu grobowym.  Jeden z nich na zboczu watykańskiego wzgórza, a drugi przy antycznej drodze wiodącej w kierunku Ostii. Konstantyn Wielki (306-337), korzystając ze swojego cesarskiego przywileju rozpoczął w 324 r. budowę bazyliki pośrodku ostiańskiej nekropolii. Poruszony świadectwem rzymskiego kapłana Gajusa, chciał w ten sposób uczcić postać wielkiego męczennika chrześcijaństwa. 18 listopada 324 r. bazylika św. Pawła została poświęcona przez papieża Sylwestra I (314-335). Fakt ten, potwierdza Liber Pontificalis, dzieło nieznanego autora napisane na wyraźną prośbę papieża Feliksa II (526-530) z około roku 530. Czytamy w niej, że cesarz Konstantyn: „fecit basilicam Sancto Paulo Apostolo, cuius corpus recondidit et conclusit in arca sicut Sancti Petri”, tzn. „ bazylikę św. Pawła zbudował, oraz szczątki pośmiertne Apostoła złożył  do sarkofagu  tak, jak to zostało uczynione ze szczątkami św. Piotra”.  Trzeba jednak pamiętać o tym, że to co oglądamy dzisiaj – poza samym miejscem – nie ma już nic wspólnego z pierwotną budowlą konstantyńską. Cesarz Walentynian II (375-392) w 386 r. przystąpił do budowy bardziej okazałej świątyni. Jego pracę kontynuowali Teodozjusz (379-395)  i Arkadiusz (395-408). Wspomina o tym do dziś  monumentalny napis mozaikowy: „Theodosius coepit, perfecit Onorius aulam doctoris mundi sacratam corpore Pauli”. Po dziesięciu latach pracy pod kierunkiem architekta Ciriade, powstała tzw. Bazylika Trzech Cesarzy. Dedykowano ją podczas pontyfikatu Syrycjusza (384-399), a prace dekoracyjne trwały do czasów Honoriusza (395-423). Obraz bazyliki, która według relacji rzymskiego poety chrześcijańskiego Prudencjusza (348 - po 405) „Pawła strzeże grobu”, przedstawiał się imponująco. Była to monumentalna budowla (128 x 65 m), z transeptem oraz absydą, przeorientowana w stosunku do poprzedniej o 180 stopni. Korpus budowli poprzedzało duże atrium o długości 66 m, z którego wejście prowadziło do wnętrza podzielonego na pięć naw (długość naw 90 m; szerokość nawy głównej 24 m; wysokość: nawy głównej 30 m; naw bocznych wewnętrznych 16 m, zewnętrznych 11m). Nawy rozdzielało 80 połączonych arkadami kolumn o wysokości 10,40 m w nawie głównej i 8,50 m w bocznych. I na zewnątrz i wewnątrz była to bezwzględnie bardziej okazała świątynia od poprzedniej. Chociaż nadal nie ozdabiano wnętrz kościołów posągami i obrazami, by nie zbliżyć się do bałwochwalców, znajdowano jednak inne sposoby dekoracji. Belki stropu  w rozbudowanej bazylice pokryto złotą blachą, archiwolty wykonano z barwnych marmurów, apsydę wypełniono mozaiką, ufundowaną przez samą Gallę Placydię z Rawenny. W nocy  z 15 na 16 lipca 1823 r. bazylika św. Pawła za Murami stanęła w płomieniach. Przyczyną była nieuwaga robotników wykonujących roboty dekarskie.  To, co przetrwało ponad 1400 lat, spłonęło prawie wszystko  w przeciągu kilku godzin. Ocalały jedynie w części kamienny baldachim nad ołtarzem – cyborium Arnolfa di Cambio, fragmenty murów, głównie transeptu  i ułomki potężnych kolumn. Odbudową spalonej bazyliki zajął się papież  Leon XII (1823-1829), który odrzucił nowatorski pomysł architekta Giuseppe Valadier i zastąpił go planem Belliego. Zaprezentowany przed Komisją Papieską plan, zyskał poparcie i aprobatę, dlatego po uzyskaniu pozwolenia i zgodnie z zaleceniami Komisji przystąpiono do odbudowy bazyliki. Wspomniany powyżej papież Leon XII w  encyklice z 25 stycznia 1825 r. „Ad plurimas easque gravissimas”, zwrócił się z apelem do wiernych całego świata, aby wspomogli odbudowę bazyliki. Jego następca Grzegorz XVI (1834-1846) powtórzył to wezwanie. Ponieważ Belli nie podołał swemu zadaniu papież Grzegorz XVI powierzył prowadzenie prac architektowi Luigi Poletti wraz z jego asystentami: Bosio Camporese oraz Virginio Vespignani. Odbudowa bazyliki była okazją do przeprowadzenia dogłębnych wykopalisk archeologicznych, z których jednak nie skorzystano ze względu na sprzeciw Watykanu.  Prace prowadzone w 1838 roku pod Starą Konfesją odsłoniły ślady wcześniejszej budowli.  Pod posadzką ołtarza odnaleziono wiele obiektów, w tym grobowy monument, z trzech stron otoczony bardzo starą żelazną kratą. Z czwartej zaś, znajdował się mur w stylu starorzymskim (opus reticulatum). Na nim spoczywała marmurowa płyta z wykutą inskrypcją: PAULO. Druga płyta uzupełniająca pierwszą nosiła napis: APOSTOLOMART., co bez wątpienia było dedykacją grobową. Te inskrypcje były wyraźnym sygnałem, że pod marmurowymi płytami znajduje się historyczny grób Apostoła Narodów.  Mur, tzw. „opus reticulatum”, pochodził z II wieku i stanowił część jakiegoś antycznego grobu. Fakt ten, nasunął myśl, że papieski ołtarz wznosił się nad grobem pochodzącym z I wieku,  a jego obudowa była analogiczna do tej, którą odtworzono w bazylice św. Piotra. Grób został zaznaczony i otoczony żelazną kratą przez architektów czasów Konstantyna. U jego podnóża znajdował się pewnego rodzaju podest, przy którym na masywnym bloku widniał napis „Salus populi”.  Dla archeologa E. Kirschbauma już w 1957 roku było oczywiste, że musiał na nim spoczywać sarkofag Apostoła. Nieocenioną pomoc przy identyfikacji znalezionych pod ołtarzem obiektów, posiadały szkice i notatki włoskiego architekta Virginio Vespignianiego, obecnego przy dokonywaniu tych odkryć. Dzięki nim ustalono, że odkryto nie tylko sarkofagi, ale także różnego rodzaju groby kremacyjne i szkieletowe oraz świadectwa czci, którą w tym miejscu okazywano Pawłowi.
Rok 2000 był szczególny. Obchodzono w nim Wielki Jubileusz Chrześcijaństwa. Pielgrzymi  przybywający na jubileuszowe uroczystości odwiedzając bazylikę św. Pawła  z rozczarowaniem zadawali pytania: Dlaczego nie można zobaczyć grobu św. Pawła? Czy grób pod ołtarzem papieskim naprawdę skrywa jego szczątki? Odpowiedź: „tak mogło rzeczywiście być  idąc za tradycją” przestała ich już  zadawalać. Pragnęli oni pewności, że stoją przed grobem tego, który był Apostołem prawdziwym, powołanym przez Zmartwychwstałego (Dz 22,21). Wychodząc naprzeciw tym oczekiwaniom rozpoczęto działania, które miały dać odpowiedź na nurtujące pielgrzymów pytania. W roku 2002 watykański archeolog Giorgio Filippi odpowiedzialny w Muzeach Watykańskich za zbiory epigraficzne, otrzymał pozwolenie na badania dotyczące grobu Apostoła Narodów. Przez kolejne lata dokonywano tzw. badań miejscowych, tj. prób na wyrywki. Polegały one na tym, iż tu i ówdzie podnoszono jakąś marmurową płytę z posadzki bazyliki. Następnie dokonywano odkrywki na głębokość ok. jednego metra w głąb ziemi. Te „wykopaliska testowe”- jak określają je fachowo archeolodzy – stały się  już wielką sensacją i rzucały zupełnie inne światło na całą historię bazyliki. W przeciwieństwie bowiem do Watykanu zarówno obszar, jak i sama bazylika św. Pawła za Murami nigdy dotąd nie zostały dokładnie zbadane. W 2005 roku Filippi otrzymał  pozwolenie na podniesienie marmurowej  płyty  z  inskrypcją PAULO po to, aby móc dokładnie sprawdzić wszystko to, co się pod nią znajduje. Po dokładnych oględzinach, dokonał weryfikacji wniosków do jakich doszedł E. Kirschbaum, na podstawie notatek i rysunków Vespignianiego, zapisanych podczas rekonstrukcji spalonej bazyliki. Uznał on cztery nisze jako kolombaria, które w rzeczywistości okazały się ołtarzami z relikwiami zawierającymi inskrypcje, identyfikujące  je jako szczątki Tymoteusza, Juliana, Celsusa, Marcianilli oraz Bassilli. Idąc w głąb około 40 cm natknął się archeolog Filippi na antyczny masywny blok marmurowy o zabarwieniu różowym, który miał 2 m 55 cm długości, 1 m 25 cm szerokości i 97 cm wysokości. Był to antyczny sarkofag. Pod imieniem apostoła znajdował się owalny otwór, tzw. fenestella confessionis, spotykany tylko na grobach męczenników. Tego rodzaju otwory służyły do wlewania pachnących cieczy, a także wkładania kawałków materiałów tzw. brandea. Były one wyrazem czci dla zmarłego i miały umożliwić bezpośredni kontakt z grobem męczennika. Brandea służyły także jako relikwie. Umieszczano je w ołtarzu. Posługiwano się nimi również przy uzdrawianiu chorych. Istnieją dowody na to, iż wierni byli przekonani o ich  uzdrawiającej mocy. Tego rodzaju czcią mógł się cieszyć tylko grób Apostoła Narodów. I najprawdopodobniej znajdują się tam jeszcze dzisiaj jego pośmiertne szczątki.  Jest pewne, że od ponad 1600 lat nie został on otworzony. Od IV w. stoi w tym samym miejscu.  Jego skromność całkowicie odpowiada według Filippiego czasom przed konstantyńskim.  Archeolog uważa, że  napis: PAULO APOSTOLOMART. tzn. „Pawłowi Apostołowi Męczennikowi” pochodzi z końca IV wieku.  Natomiast dwie płyty marmurowe przykrywające cały grób znalazły się tam za czasów papieża Leona I (440-461).                        Z  historycznego i archeologicznego punktu widzenia możemy domniemywać,  że kiedy 18 listopada 324 r. konsekrowano bazylikę wiernym całego świata wskazano ten sarkofag jako grób św. Pawła . Bazylika św. Pawła za Murami stanęła zatem przed szesnastu wiekami na najwłaściwszym miejscu.
Archeolodzy po latach badań potwierdzili, że sarkofag znajdujący się pod głównym ołtarzem bazyliki św. Pawła za Murami jest najprawdopodobniej prawdziwy. To bez wątpienia największa rewelacja archeologiczna ostatniego stulecia. Nie byli  oni jednak całkowicie pewni, że znajdują się w nim szczątki  Apostoła Narodów.  Do zakończenia Roku św. Pawła, czyli 28 czerwca 2009 roku – jak zapewniał archiprezbiter bazyliki, włoski kard. Andrea Cordero Lanza di Montezemolo - nie ma żadnych nadziei na dostanie się do grobu Apostoła Narodów.  Zostaje nam zatem cierpliwie czekać na moment, kiedy pokrywa marmurowego sarkofagu zostanie podniesiona po to, abyśmy poznali do końca prawdę o tym, który swoim życiem i działalnością zmienił oblicze całego chrześcijaństwa”.
Po wykładzie została odprawiona Eucharystia, na zakończenie której moderator diecezjalny Dzieła Biblijnego im. Jana Pawła II – ks. dr Jacek Kucharski otrzymał gorące podziękowania od ks. kan. Jerzego Szpytmy za wykład i organizację Radomskich spotkań ze św. Pawłem. Słowa wdzięczności wypowiedzieli też wierni słuchacze. Dowodem życzliwości i podziękowania były czerwone róże.
 


Dzieo Biblijne


POLECAMY

Parafia w. Jadwigi w Dbicy Seminarium Duchowne w Radomiu Radio Plus Radom Go Niedzielny


SERWIS MONITORUJE



© Copyright Diecezja Radomska 2014. All rights Reserved.

ks. Dominik Dryja web site administrator.